Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο παράκτιο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

1: ΠΕΡΊΛΗΨΗ

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που χρήζει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος πολιτισμός. Όσον αφορά, την Ευρώπη, αν δεν αναλάβουμε άμεσα δράση το μέλλον προβλέπεται δυσοίωνο με πολλές καταστροφές σε κοινωνικό , οικονομικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Έτσι στα πλαίσια του μαθήματος «Εφαρμογές Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών», έγινε η μελέτη των δεδομένων που υπάρχουν στις ιστοσελίδες EMODnet και Copernicus για την κλιματική αλλαγή και τις κλιματικές επιπτώσεις στο παράκτιο φυσικό και πολιτισμικό απόθεμα. Σε πρώτο στάδιο γίνεται μία περιγραφή των περιοχών μελέτης μας (Π. Θεσσαλίας και Π. Βορείου Αιγαίου), όπου παρουσιάζονται κάποια γενικά στοιχεία για τις περιφέρειες αυτές, καθώς και το πώς επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή. Στο σημείο αυτό έγινε υπολογισμός μέσω του QGIS, τόσο της χερσαίας όσο και της θαλάσσιας έκτασης αλλά και της ακτογραμμής. Στη συνέχεια, γίνεται μία παρουσίαση της υφιστάμενης κατάστασης, που αφορά τους φάρους,  τις περιοχές Natura 2000 και τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο την χαρτογραφική τους αποτύπωση. Επίσης , έγινε μία καταγραφή σε μορφή πίνακα για τους φάρους των περιοχών μας και τους ξεχωρίσαμε σε χερσαίους και θαλάσσιους. Τελικός στόχος της εργασίας μας ήταν η κατασκευή ενός χάρτη, όπου αναφέρουμε αναλυτικά , όλα τα στάδια για το πώς φορτώθηκαν όλα τα απαιραίτητα shapefiles , προκειμένου να καταλήξουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Λέξεις κλειδιά: κλιματική αλλαγή, επιπτώσεις κλιματικής αλλαγής, φυσικές καταστροφές, Περιφέρεια Θεσσαλίας, Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, μνημεία πολιτιστικής κληρονομίας, φάροι, περιοχές Natura 2000, χαρτογραφική απόδοση

Continue reading “Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο παράκτιο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου”

Οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στην Περιφέρεια Θεσσαλίας

EIΣΑΓΩΓΗ

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που χρήζει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος πολιτισμός, παρουσιάζοντας διάφορες επιπτώσεις σε πολλούς τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας αλλά και του περιβάλλοντος. Η Ελλάδα επικύρωσε την Σύμβαση- Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές αλλαγές με τον Νόμο 2205/1994 (ΦΕΚ 60/Α/15-4-1994). Στα πλαίσια του μαθήματος με τίτλο «Εφαρμογές Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών», γίνεται η μελέτη των δεδομένων που υπάρχουν στις ιστοσελίδες EMODnet και Copernicus για την κλιματική αλλαγή και τις κλιματικές επιπτώσεις στο παράκτιο φυσικό και πολιτισμικό απόθεμα. Το λογισμικό που χρησιμοποιείται είναι το QGIS.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΛΕΤΗΣ

Όσον αφορά την εκπόνηση της εργασίας, πάρθηκε η απόφαση να δουλέψουμε ως ομάδα.

Ονοματεπώνυμα φοιτητών                    ΑΕΜ                                   Περιοχή Μελέτης

Κούφας Ιωάννης                                      5606                                    Π. Θεσσαλίας

Χαϊδαλή Νικολέτα                                    5601                                   Π. Βορείου Αιγαίου

Στοιχεία Π. Θεσσαλίας

Είναι μία κυρίως ορεινή Περιφέρεια , . Αποτελείται από απέραντες γεωργικές εκτάσεις για αυτό άλλωστε και οι κάτοικοί της τρέφονται κυρίως από τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Χωρίζεται σε 5 περιφερειακές ενότητες (Καρδίτσα, Λάρισα, Τρίκαλα , Μαγνησία και Σποράδες)

Πληθυσμός (ΕΛΣΤΑΤ 2011)732.762
Land Area14.071  χλμ²
Marine Area9.056   χλμ²
Costal Length543,70 χλμ.

 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

  •       Kαταγραφή των αποτελεσμάτων από την κλιματική αλλαγή στις περιοχές μας
    • Άνοδος στάθμης της θάλασσας, η οποία θα επηρεάσει τις ακτές  με διάβρωση, αλλά  και παρείσδυση του αλμυρού ύδατος
    • Οικονομικές καταστροφές, καθώς πλήττεται ο πρωτογενής τομέας παραγωγής αλλά και ο τουρισμός
    • Αλλοίωση της βιοποικιλότητας της θαλάσσιας πανίδας, λόγω  της αύξησης του επιπέδου του διοξειδίου του άνθρακα, η οποία προβλέπει την πρόκληση μία οικολογικής διαταραχής εξ αιτίας της μείωσης του pH
    • Εμφάνιση ορισμένων φυσικών καταστροφών καθορίζεται από κλιματολογικούς παράγοντες όπως η θερμοκρασία και η βροχόπτωση. (πυρκαγιές πλημμύρες, κ.τ.λ. ). Αυτό οδηγεί  στην υποβάθμιση των δασών και των δασικών εκτάσεών
  •         Αναγνώριση των δεικτών Emodnet και των δεικτών Copernicus στην περιοχή

               Oι κατηγορίες Emodnet είναι                       Οι δείκτες Copernicus που παρουσιάζονται είναι    

                                 Biology                                                              Αλατότητα

                                 Geology                                                            Θερμοκρασία

                                 Human activities                                              Πλαγκτόν

                                 Seabed Habitat                                               Οξυγόνο

                                                                                                            Διοξείδιο του άνθρακα

                                                                                                            Ύψος της επιφάνειας της θάλασσας

  •   Καταγραφή των φάρων στην περιοχή μας
Εικ.Φάρος ¨Τρικέρι¨ Μαγνησία                                
   Εικ. Φάρος ¨Πάπας¨ στην Ικαρία

 

  •              Αναγνώριση πιθανών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στις περιοχές μας (π.χ. φάρους)
  •            Χαρτογραφική απόδοση της πολιστικής κληρονομίας στις περιοχές μελέτης μας (π.χ. μνημεία από αρχαιολογικούς χώρους, φάρους )

   ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΓΠ

  • Η χαρτογραφική απεικόνιση του θέματος θα γίνει σε περιβάλλον QGIS
  • Xρήση εργαλείου buffer zone για τον υπολογισμό της θαλάσσιας έκτασης
  • Χρήση εργαλείου χωρικής ανάλυσης Point sampling tool
  • Clip – αποκοπή δεδομένων για τη περιοχή μελέτης 

    ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

  • Χαρτογραφική απόδοση της πολιστικής κληρονομίας στις περιοχές μελέτης μας (π.χ. μνημεία από αρχαιολογικούς χώρους, φάρους
  • Δημιουργία συγκριτικού πίνακα μεταξύ των δύο περιοχών.
  • Δημιουργία λίστας των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις περιοχές μας
  • Δημιουργία πίνακα που περιγράφει τα δεδομένα

    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο παράκτιο φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα της Περιφέρειας Θεσσαλίας

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας είναι μία από τις δεκατρείς περιφέρειες της Ελλάδας. Αποτελείται από απέραντες γεωργικές εκτάσεις για αυτό άλλωστε και οι κάτοικοί της τρέφονται κυρίως από τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Αποτελείται από 5 περιφερειακές ενότητες (Καρδίτσα, Λάρισα, Τρίκαλα , Μαγνησία και Σποράδες). Συνολικά έχει 732.762 (απογραφή 2011) , ενώ η χερσαία και η θαλάσσια έκταση της είναι 14,071  χλμ²και   9,056   χλμ²           αντίστοιχα. Τέλος , η ακτογραμμή της εκτείνεται σε 543,70 χλμ.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που χρήζει να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος πολιτισμός, παρουσιάζοντας διάφορες επιπτώσεις σε πολλούς τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας αλλά και του περιβάλλοντος. Όσον αφορά τη Θεσσαλία, οι κλιματικές περιοχές καθορίζονται από το ανάγλυφο, το υψόμετρο και την έκθεση στους ανέμους. Οι επιπτώσεις λοιπόν, της κλιματικής αλλαγής είναι

  • Άνοδος στάθμης της θάλασσας
  • Φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές πλημμύρες, κ.τ.λ.)
  • Αύξηση του επιπέδου του διοξειδίου του άνθρακα
  • Εμφάνιση των ακραίων καιρικών φαινομένων

Oι κατηγορίες Emodnet είναι   

  • Biology                                              
  • Geology
  • Human activities
  • Seabed Habitat

Οι δείκτες Copernicus που παρουσιάζονται στη Θεσσαλία   

  • Αλατότητα
  • Θερμοκρασία
  • Πλαγκτόν
  • Οξυγόνο
  • Διοξείδιο του άνθρακα
  • Ύψος της επιφάνειας της θάλασσας
  • Άνεμος
Εικ. Χάρτης απεικόνισης της Περιφέρεις Θεσσαλίας. Δημιουργήθηκε σε περιβάλλον QGIS.

Πηγές

  1. http://geodata.gov.gr
  2. https://emodnet.ec.europa.eu/en
  3. https://el.wikipedia.org
  4. https://www.copernicus.eu/en
  5. https://www.thessaly.gov.gr/

ΑΛΛΟΙΩΣΗ ΣΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ-ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ GIS

To σύστημα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS) είναι ένα σύστημα που δημιουργεί, διαχειρίζεται, αναλύει και χαρτογραφεί όλους τους τύπους δεδομένων. Το GIS συνδέει δεδομένα με έναν χάρτη, ενσωματώνοντας δεδομένα τοποθεσίας με όλους τους τύπους περιγραφικών πληροφοριών. Το ερώτημα πάνω στο οποίο θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση ,πηγάζει από μία μουσική σύνθεση με όνομα “The Sunken Lighthouse” των “Marco Montiel-Soto και Misael Morales Vargas” ,η οποία έχει σαν θέμα την αλλοίωση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας ,του οικοσύστηματος σε γενικότερη βάση ,με αποτέλεσματην εξάλειψη ζωντανών οργανισμών. Η περιοχή μελέτης θα είναι στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στην περιοχή της Μεσογείου.

Σύμφωνα με έρευνα του Tour du Valat, Ινστιτούτου Έρευνας για τη Διαφύλαξη των Μεσογειακών Υγροτόπων, που εδρεύει στη νότια Γαλλία δείχνει να σημειώθηκε «κατάρρευση» της βιοποικιλότητας της Μεσόγειου μέσα σε 30 χρόνια. Σύμφωνα με τους Γάλλους επιστήμονες η Μεσόγειος αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρή απειλή. Η έρευνα που δημοσιεύθηκε σήμερα «Méditerranée vivante» έχει στηριχθεί σε μελέτες και έρευνες των τελευταίων 30 ετών, συγκεντρώνοντας την παρακολούθηση της αφθονίας περισσότερων από 80.000 ζωικών πληθυσμών σε αυτή την περιοχή του κόσμου όπου σύμφωνα με την έρευνα «η κλιματική αλλαγή είναι πιο γρήγορη και η επίδραση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων πιο ισχυρή από άλλοτε ».

Εικ.1 Χάρτης που δείχνει πόσο ρυπαίνει ο άνθρωπος με πλαστικό τη Μεσόγειο

Οι ανθρώπινες ενέργειες στη θάλασσα, προκαλούν υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και έτσι υπάρχει η ανάγκη να το προστατέψουμε αλλά και να το επιβλέπουμε συνεχώς. Η αποτελεσματική παρακολούθηση του περιβάλλοντος και η βελτιωμένη κατανόηση του απαιτεί πολύτιμες πληροφορίες και δεδομένα που μπορούν να εξαχθούν μέσω της εφαρμογής γεωχωρικών τεχνολογιών όπως η τηλεπισκόπηση και το GIS. Το GIS μπορεί να χρησιμοποιηθεί πιο αποτελεσματικά για την ανάλυση και τον προγραμματισμό περιβαλλοντικών δεδομένων. Επιτρέπει την καλύτερη προβολή και κατανόηση των φυσικών χαρακτηριστικών και των σχέσεων που επηρεάζουν σε μια δεδομένη κρίσιμη περιβαλλοντική κατάσταση. Το GIS μπορεί επίσης να εμφανίζει και να αναλύει αεροφωτογραφίες. Οι ψηφιακές πληροφορίες μπορούν να επικαλύπτονται σε φωτογραφίες για να παρέχουν στους αναλυτές περιβαλλοντικών δεδομένων πιο οικείες απόψεις τοπίων και σχετικών δεδομένων. Το GIS μπορεί να παρέχει μια γρήγορη, συγκριτική εικόνα των κινδύνων και των περιοχών που πρέπει να προστατευθούν.Επίσης, το GIS μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά στη διαχείριση λυμάτων, πετρελαιοκηλίδα, επεξεργασία λυμάτων κ.λπ. προκειμένου να μην μολύνονται οι θαλάσσια πανίδα ,γεγονός που επηρεάζει ολόκληρη την τροφική αλυσίδα και το θαλάσσιο οικοσύστημα, καθώς και να παρατηρηθούν ορισμένες μεταπτώσεις στη στάθμη της θάλασσας. Συνεπώς χρησιμοποιώντας το εργαλείο του GIS μπορούμε να λύσουμε αλλά και να προβλέψουμε πολλά προβλήματα που ενδέχεται να συμβούν στη Μεσόγειο Θάλασσα, αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Εικ.2 Χάρτης στον οποίο αναπαρίσταται με γκρι χρώμα η Μεσόγειος και οι χώρες που την περιβάλλουν. Δημιουργία χάρτη σε QGIS

Πηγές