ΟΙ ΕΠΙΠΤΏΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΉΣ ΑΛΛΑΓΉΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΈΡΕΙΑΣ ΗΠΕΊΡΟΥ

Εισαγωγή

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής πραγματοποιούνται ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή, τις συνιστώσες του φαινομένου, το χρονικό διάστημα εμφάνισης τους, το διασυνοριακό χαρακτήρα τους καθώς και από την αλληλεπίδραση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Η αλληλεπίδραση ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στον αέρα και στον θαλάσσιο στον χώρο της Ελληνικής επικράτειας και συγκεκριμένα στην περιφερειακή ενότητα της Ηπείρου μελετήθηκαν μέσω των ΣΓΠ και των site Copernicus και Emodnet. Μια απ’τις δραστηριότητες αυτές είναι η έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων μέσω γεωτρήσεων και χρήση των ‘airguns’, που επιδρούν στην βιοποικιλότητα και στο θαλάσσιο οικοσύστημα, καθώς οδηγούν τα θαλάσσια είδη σε αφανισμό. Επιπλέον αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης στην περιοχή είναι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας που έχει ως επίπτωση την διάβρωση, η οποία φέρει κίνδυνο στα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με την Unesco συνδέονται με την πρόβλεψη και διαχείριση των επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά, με σκοπό την προστασία της.

Continue reading “ΟΙ ΕΠΙΠΤΏΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΉΣ ΑΛΛΑΓΉΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΈΡΕΙΑΣ ΗΠΕΊΡΟΥ”

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής της περιφέρειας Ηπείρου

Εισαγωγή

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής πραγματοποιούνται ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή, τις συνιστώσες του φαινομένου, το χρονικό διάστημα εμφάνισης τους, το διασυνοριακό χαρακτήρα τους καθώς και από την αλληλεπίδραση των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Λόγω των δραστηριοτήτων παρατηρείται περιβαλλοντική επιβάρυνση, αύξηση του φαινομένου του θερμοκηπίου και υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι κλιματικές επιπτώσεις επηρεάζουν την οικονομία, το φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα της περιοχής.

Στην περιφέρεια Ηπείρου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους υδάτινους πόρους συνδέονται με την μείωση υπόγειων αποθεμάτων, την αύξηση της διείσδυσης του θαλασσινού νερού λόγω μειωμένης φυσικής απορροής ρύπανσης των παράκτιων υγροτοπων και ανθρωπίνων δραστηριοτήτων.

Τα δημογραφικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά της περιφέρειας Ηπείρου είναι τα εξής:

  • Πληθυσμός 620.545 (απογραφή 2011)
  • Χερσαια εκταση 9.153 τ.χλμ
  • Θαλάσσια εκταση 18487 τ.χλμ
  • Μήκος ακτογραμμής 1.500 χλμ

Εικόνα 1: Χάρτης με γεωγραφικά χαρακτηριστικά περιφέρειας Ηπείρου.

Σκοπός και στόχοι:

  • Αναζήτηση γεωγραφικών και δημογραφικών χαρακτηριστικών περιοχής
  • Αναζήτηση και αναγνώριση κλιματικών επιπτώσεων στο παράκτιο φυσικό ή πολιτιστικό απόθεμα στις πηγές δεδομένων Copernicus και Emodnet
  • Καταγραφή κλιματικών επιπτώσεων
  • Αναγνώριση και χαρτογραφική αναπαράσταση κλιματικών επιπτώσεων σε μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς 

Επιπτώσεις κλιματικής αλλαγής

  • Μείωση στην αγροτική παραγωγή και στο δασικό περιβάλλον
  • Μείωση ταχύτητας ανέμου
  • Αύξηση ξηρασίας και μείωση βροχόπτωσης
  • Άνοδος στάθμης της θάλασσας
  • Επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα

Κατηγορίες δεδομένων EMODnet

  • Human activities
  • Biology
  • Chemistry
  • Physics
  • Bathymetry
  • Seabed habitats

Δείκτες copernicus

  • Διοξείδιο του άνθρακα
  • Οξυγόνο
  • Θερμοκρασία
  • Υψος της θαλάσσιας επιφάνειας
  • Αλατότητα
  • Άνεμος

Εργαλεία ΣΓΠ

Το λογισμικό είναι το QGIS και τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν είναι τα εξης:

  • Clip (αποκοπή δεδομένων της περιοχή μελέτης) 
  • Buffer και Difference (δημιουργία θαλάσσιας έκτασης)
  • Point sampling tool (εργαλείο χωρικής ανάλυσης)

Αναμενόμενα αποτελέσματα

  • Χαρτογραφική απόδοση κλιματικών επιπτώσεων σε μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς
  • Δημιουργία λίστας επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής της περιοχής μελέτης
  • Δημιουργία πίνακα περιγραφής δεδομένων των φαινομένων

Πηγές:

https://emodnet.ec.europa.eu

https://www.copernicus.eu/

https://www.statistics.gr

Μετακινήσεις πλοίων και περιοχές θαλάσσιων θηλαστικών στον θαλάσσιο χώρο της Ελλάδας

Στην παρούσα εργασία με αφορμή την έκθεση με τίτλο “Water Weigh” (“Οι Στοχασμοί της Θάλασσας”) επιλέχθηκε το έργο “Songs of Bahara” των Myriam Amri και Margaux Fitoussi το οποίο αναφέρεται στη ζωη στη θάλασσα και συνδιάζει την ιστορία ενός ψαρά σε τραχιά νερά με τους ρυθμούς και τους ήχους από την ζωη πάνω στη βάρκα.

Τα συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών (gis) είναι χρήσιμα τα οποία συνδέονται με την έκθεση, διότι είναι συστήματα συλλόγης, αποθήκευσης, διαχείρισης, ανάλυσης και απόδοσης πληροφοριών στο χώρο και με αυτά μπορουμε να κατανοήσουμε τις αλλαγές που μπορούν να υπάρξουν στο θαλάσσιο περιβάλλον. Με βάση τα συστήματα γεωγραφικων πληροφοριών μπορούν να σχεδιαστούν κατάλληλα μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της αλληλεπίδρασης μεταξύ των μετακινήσεων των πλοίων (αλιείας, ταχύπλοο, κρουαζιερα κ.α.) και θαλάσσιων θηλαστικών.

Οι ελληνικές θάλασσες φιλοξενούν 14 είδη θαλάσσιων θηλαστικών (δελφίνια, φάλαινες, ζιφιους, φώκιες κ.α.), τα οποία αποτελούν έναν φυσικό πόρο για τον τουρισμό και όχι μόνο της Ελλάδας. Η παρουσία τους σχετίζεται με την συνολική υγεία του θαλάσσιου οικοσυστηματος, όμως παράγοντα απειλής τους αποτελούν οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι κατηγορίες των ανθρωπινων δραστηριότητων είναι, οι απειλές που σχετίζονται με την αλιεία, τη ρύπανση του περιβάλλοντος, τη ναυσιπλοΐα, τις στρατιωτικές ασκήσεις, την έρευνα και την εξόρυξη υδρογονανθράκων, την παράκτια ανάπτυξη και τον τουρισμό, την αλλαγή των οικοσυστημάτων και την κλιματική αλλαγή. Επομένως οι μετακινήσεις αύτων των πλοίων λόγω των ήχων που δημιουργούν οδηγούν τα θαλάσσια θηλαστικά σε αφανισμό, πράγμα σημαντικό για το θαλάσσιο περιβάλλον, τον πολιτισμό και την βιοποικιλότητα.

Πηγές: http://www.oikoskopio.gr/map/, https://www.emodnet-humanactivities.eu/view-data.php, https://www.marinemammalhabitat.org/imma-eatlas/